ARCTIC MIRAGE
DE KUNST VAN HET LUISTEREN
Onze cultuur is primair gericht op visuele waarneming. We hebben veel kennis van de geschiedenis dankzij visueel overgedragen verhalen, zoals geschreven teksten, schilderkunst en grottekeningen. Het vastleggen en bewaren van geluid is pas relatief recent mogelijk geworden. Soundscape Ecology is een nieuw onderzoeksgebied waarin de akoestische relatie tussen geofonie, biofonie en anthrofonie wordt onderzocht. Geluid kan worden gebruikt om de gezondheid van een ecosysteem te visualiseren. Door middel van geluidskunst en film willen wij een brug slaan tussen wetenschap en kunst en dit aan het publiek presenteren. We willen mensen prikkelen en ze de wereld op een nieuw perspectief laten ervaren, zowel visueel als auditief.
De Noordpool is een oneindig inspirerend gebied, ogenschijnlijk een niemandsland. Het is een ruwe natuur die momenteel veel aandacht krijgt vanwege de veranderingen in het klimaat. Er is een toename van geluiden die wij als mensen toevoegen aan het onderwatergeluidslandschap. Wat voor effect hebben deze geluiden op het onderwaterleven?
Waar begon dit allemaal? Bij de film “Onder Water“. In 2019 maakten Tristan Visser, Jeroen van de Bovenkamp en Esther Kokmeijer de documentaire ‘Onder Water – De Zoektocht naar het Geluidslandschap in Zee’. In deze film onderzoekt Tristan de mogelijkheid om met een walvis te communiceren door middel van muziek. Met een gitaar lokte Tristan een reactie uit bij een Bultrugwalvis aan de westkust van Groenland. Betekent dit dat de dieren onderwater onze geluiden horen en erop reageren?
bekijk de teaser
Tristan Visser
Wanneer wordt geluid beschouwt als muziek? Op dit grensvlak speelt Tristan in zijn geluidswerken. De relatie tussen mens en de zee is een terugkerend thema is zijn werk. Met een onderzoekende instelling wil hij mensen beter laten luisteren naar het geluidslandschap om hun heen. Hij presenteert zijn werk in de vorm van audiovisuele producties, live performances en ruimtelijke geluidsinstallaties.
Hij is in 2018 afgestudeerd aan de Academie voor Popcultuur in Leeuwarden.
In 2019 reisde Tristan Visser voor het eerst naar Groenland om te onderzoeken of het mogelijk is om via muziek te communiceren met een walvis. Het resultaat is te zien in de documentaire ‘Onder Water – De Zoektocht naar het Geluidslandschap in Zee’. Als vervolg daarop maakte hij een geluidsontwerp voor de tentoonstelling ‘Louis Apol op Nova Zembla’ in Panorama Mesdag, Den Haag. In 2021 maakte hij een geluidsontwerp voor de tentoonstelling ‘Bloed, Zweet en Walvistraan’ in het Fries Scheepvaartmuseum in Sneek.
JEROEN VAN DE BOVENKAMP
Video en film inzetten als doorgeefluik voor inspirerende en motiverende verhalen, dat is waar Jeroen zich dagelijks mee bezig houd. Video en film is één van de beste manieren om verhalen tot een groter publiek te richten. Jeroen is afgestudeerd multimedia specialist van de HBO bacheloropleiding communication and Multimedia Design. Parttime werkzaam als video-en film bij zorgorganisatie Fier: het landelijk expertise- en behandelcentrum op het terrein van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Daarnaast werkzaam voor zijn eigen bedrijf ‘Lange Krullenbol’ met verschillende film-en video projecten.
Één van zijn laatste film projecten bracht hem naar een verhaal over twee oceaan roeiers die meedelen aan een wedstrijd om de Atlantische Oceaan over te roeien en hiermee geld op te halen en bewustzijn te creëren voor de problematiek rondom plastic vervuiling in zee. Voor het maken van deze film stak hij ook zelf de oceaan over met het zeilschip ‘Windfall’.
Jeroen is een sociale creatieve maker, altijd op zoek naar nieuwe verhalen om vast te leggen voor de camera en te delen met de wereld.
De noordwest passage
Al eeuwenlang hebben ontdekkingsreizigers geprobeerd om zich te wagen aan de legendarische route: de Northwest Passage. Een zeeroute die loopt van Groenland, langs Canada naar Alaska. Deze route is aanzienlijk korter dan die rond Kaap Hoorn of Kaap de Goede Hoop, op voorwaarde dat er geen ijs in de weg ligt. Het is een route waarop sommigen verdwaald raakten, vast kwamen te zitten op het ijs of zelfs verdwenen. Totdat Amundsen in 1903 de weg vrijmaakte. Echter, gedurende een beperkte periode is deze zeeroute bevaarbaar vanwege het ijs. Weinig mensen hebben de moed gehad om deze route met een zeilboot af te leggen. Voor zover wij weten, hebben slechts 300 zeilboten deze route ooit volbracht. Het reizen met een zeilboot biedt ons de mogelijkheid om dit gebied zowel in geluid als in beeld vast te leggen, zonder de natuur te schaden of te verstoren.
Mae West
De Mae West is de zeiljacht van André Speet die met zijn vele jaren zeil en reiservaring ons op zijn boot mee nam door de Noordwest Passage. De Mae West is erop gemaakt om in dit klimaat te varen en het ijs te kunnen trotseren. Een stalen 14.40 meter S-spant met een lange kiel en twee masten. Vernoemt naar de Amerikaanse actrice uit de vorige eeuw.
Tijdens de reis in augustus en september 2022 bestond de crew uit kapitein André Speet, Jeannie Zortman, Tristan Visser en Jeroen van de Bovenkamp
Crew mae west
Noordwest passage 2022
Wat zijn we aan het maken
Arctic Mirage bouwt voort op waar Onder Water is gebleven. Het is een artistieke interpretatie van het Arctisch gebied boven de poolcirkel. We reizen van Groenland naar Alaska en doorkruisen de Noordwest Passage, langs de Canadese fjorden en eilandgroepen. Ons doel is om dieper in te gaan op het thema van hoe geluiden van de mens invloed hebben op de natuur, en vice versa, het effect van natuurlijke geluiden op de mens. Het resultaat van ons werk zal te horen zijn op het album dat Tristan Visser zal uitbrengen. Samen met Jeroen van de Bovenkamp wordt er ook een documentaire gemaakt over het proces achter de totstandkoming van dit album. Tot slot zullen geluid, muziek en beeld samenkomen in een unieke performance.
Muziek album
Het album Arctic Mirage zal de reis door de Noordwest Passage in geluid en muziek vertalen. Een aantal muzikale interacties in Canada worden verwerkt tot nieuwe composities. Een bibliotheek aan field recordings gemaakt in Groenland, Canada en Alaska vormen de basis van de soundscapes. In de studio gaat Tristan deze geluiden op experimentele wijze combineren met muziek tot nieuw werk.
Film
In 2022 maakte muzikant Tristan Visser en filmmaker Jeroen van de Bovenkamp aan een zeilreis van Groenland naar Alaska met het doel om de zang van de Bowhead whale vast te leggen. Echter, deze zoektocht bleek allesbehalve eenvoudig te zijn. Hun reis nam een onverwachte wending door ontmoetingen met traditionele Inuit-muzikanten. Tristan en Jeroen nodigen je uit voor een adembenemende audiovisuele reis door het Arctische gebied.
performance
Stap in deze audiovisuele performance, waar muzikant Tristan Visser op zoek gaat naar het lied van de Bowhead, oftewel de Groenlandse Walvis. Filmmaker Jeroen van de Bovenkamp heeft deze reis vastgelegd op beeld en zal dit tijdens het concert vertonen. Deze performance kan in verschillende vormen uitgevoerd worden. Aan de hand van het evenement kunnen we de performance en het aantal muzikanten aanpassen.
partners
Arctic Mirage gaat naar ijsland
In de zomer van 2025 reist Arctic Mirage – Echo uit het Noorden af naar IJsland. Deze tour brengt ons project naar plekken waar de verhalen van de walvis nog altijd diep doorklinken in de cultuur.
Tijdens een reeks optredens en filmvertoningen presenteert Tristan Visser een live sound performance, verweven met de documentaire die hij samen met filmmaker Jeroen van de Bovenkamp maakte. De film volgt een expeditie door de Northwest Passage, op zoek naar de zang van de Groenlandse walvis, en verweeft ontmoetingen met lokale gemeenschappen, traditionele zang en geluidslandschappen van het hoge noorden.
De tour omvat onder andere een optreden in het Húsavík Whale Museum en een concert in het Edinborg Culture House in Ísafjörður. Daarmee slaan we een brug tussen Nederlandse en IJslandse zeevaartculturen, en leggen we de basis voor een volgende expeditie in 2026: Alicorn Acoustics
26 juni 2025
Húsavík Whale Museum
www.hvalasafn.is
Húsavík
1 juli 2025
Edinborgarhúsið Cultural Centre
www.edinborg.is
Ísfjörður
2 juli 2025
Edinborgarhúsið Cultural Centre
www.edinborg.is
Ísfjörður